TRƯỜNG THPT VINH XUÂN

Dịch ngôn ngữ khác

Xem phiên bản mới


TÌM HIỂU

Tìm hiểu lịch sử

Tìm hiểu về Đảng

Huế xưa và nay

TÌM HIỂU VỀ BÁC HỒ










BÁC HỒ VỚI HUẾ

Điều tra ý kiến

Bác Hồ sống và học tập ở Thừa Thiên Huế trong thời gian nào ?
1890 - 1895
1895 - 1901
1901 - 1906
1906 - 1909
1895 - 1901 & 1906 - 1909

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Online

    2 khách và 0 thành viên
    Gốc > Người Huế được gặp Bác >

    Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn (1905-1993)

    nguyen_khanh_toanGiáo sư, Viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn quê gốc làng Thanh Lương, xã Hương Xuân, huyện Hương Trà, Tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông sinh ngày 01/8/1905 tại Thành phố Vinh, Nghệ An. Xuất thân từ một gia đình công chức nghèo nên sớm giác ngộ cách mạng. Là một nhà giáo, nhà khoa học, ông đã đóng góp nhiều công sức xây dựng nền Giáo dục Việt Nam và nền Khoa học Xã hội Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến năm 1982. Ông mất ngày 9-12-1993, thọ 88 tuổi

    Năm 1924, khi còn là sinh viên văn khoa Trường Cao đẳng sư phạm Đông Dương ở Hà Nội, giáo sư đã tham gia phong trào học sinh, sinh viên đòi trả tự do cho Phan Bội Châu và viết báo đả kích chế độ thực dân.

    Năm 1926, giáo sư vào Sài Gòn làm báo L’Annam do Phan Văn Trường chủ trương. Sau đó, cùng với trí thức yêu nước Sài Gòn, giáo sư sáng lập tờ báo tiếng Pháp Le Nha que. Trên cơ quan ngôn luận của mình, giáo sư cho đăng Bản Tuyên ngôn Đảng Cộng sản của Mác và Ănggen và Bản yêu sách của nhân dân Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc gửi Hội nghị Versailles tháng 6-1919, giáo sư đã bị thực dân Pháp bắt giam.

    Năm 1928, sau khi được thả tự do, Nguyễn Khánh Toàn sang Pháp học tập và hoạt động trong phong trào Việt kiều yêu nước. Tại đây, ông được gặp Nguyễn Ái Quốc, sống gần gũi với Người nhiều năm trong thời kỳ ở Trường Đại học Đông Phương và trở thành người học trò ưu tú của Người.

    Năm 1929, giáo sư được Đảng cộng sản Pháp giới thiệu sang học tập tại Trường Đảng Liên Xô. Năm 1930, giáo sư được Đông Phương bộ Quốc tế Cộng sản giới thiệu sang làm nghiên cứu sinh sử học tại Đại học Đông Phương. Giáo sư còn tham gia công tác của Quốc tế Cộng sản và Công hội đỏ. Năm 1931, giáo sư gia nhập Đảng cộng sản Đông Dương.

    Năm 1939, giáo sư hoạt động với nhóm Cộng sản Việt Nam ở Diên An, Trung Quốc.

    Cuối năm 1945, giáo sư về nước, được Đảng và Nhà nước giao cho nhiệm vụ giảng dạy triết học và chủ nghĩa Mác-Lênin tại các lớp huấn luyện của Đảng. Tháng 8-1946, giáo sư được chỉ định làm Cán sự Trung ương Đảng. Từ đó, giáo sư bắt đầu các khóa giảng lý luận chính trị mà học viên là cán bộ cốt cán các tỉnh miền Bắc. Giáo sư được học viên hết sức khâm phục về sự uyên bác của một trí thức lỗi lạc của Đảng.

    Tháng 11-1946, giáo sư Nguyễn Khánh Toàn được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Giáo dục. Cùng với Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên, giáo sư đã có những cống hiến to lớn cho ngành giáo dục trong thời kỳ xây dựng nền giáo dục nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Những tác phẩm của giáo sư về giáo dục được viết ra với nhiệt huyết của một trí thức cách mạng, một nhà giáo yêu nghề, gắn bó với nghề và thế hệ trẻ.

    Năm 1960, giáo sư được cử làm Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước (bao gồm cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội).

    Năm 1962, giáo sư là Phó Trưởng ban Khoa giáo Trung ương, Ủy viên Hội đồng cải cách giáo dục. Ngay trong thời gian kháng chiến chống Pháp, với sự tin tưởng của Đảng và Bác Hồ, Nguyễn Khánh Toàn đã có tầm nhìn xa về sự nghiệp giáo dục, đào tạo, đã thiết kế đề án cho cuộc cải cách giáo dục lần thứ nhất với phương châm: học đi đôi với hành, nâng cao trình độ chất lượng chuyên môn kết hợp với lao động sản xuất, đẩy mạnh sự phát triển giáo dục ở vùng các dân tộc thiểu số. Tiếng Việt được coi là ngôn ngữ chính thống được truyền dạy ở tất cả các cấp, từ tiểu học đến đại học.

    Năm 1965, giáo sư thôi giữ chức Thứ trưởng Bộ Giáo dục, về làm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam. Trong suốt 17 năm, bằng uy tín của mình, giáo sư Nguyễn Khánh Toàn đã tập hợp được nhiều nhà khoa học hàng đầu của cả nước như: Trần Huy Liệu, Đào Duy Anh, Đặng Thai Mai, Trần Văn Giàu, Vũ Ngọc Phan, Nguyễn Đổng Chi, Phạm Huy Thông, Trần Đức Thảo, Cao Xuân Huy, Văn Tân, Vũ Khiêu…cùng nhau hợp sức xây dựng một nền khoa học xã hội Việt Nam lớn mạnh cả về chất lẫn về lượng.

    Ngay sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời (1969), giáo sư nhận thấy vị trí đặc biệt của Tư tưởng Hồ Chí Minh, nên trong Dự thảo Phương hướng nghiên cứu khoa học gửi Ban Chấp hành Trung ương Đảng, giáo sư đã đề nghị xúc tiến việc nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh và xem nó như là cơ sở phát triển lý luận Mác-Lênin và sự sáng tạo trong đường lối cách mạng Việt Nam.

    Là người đứng đầu ngành xã hội và nhân văn, giáo sư Nguyễn Khánh Toàn đã trở thành Trưởng ban chỉ đạo biên soạn Lịch sử Việt Nam, Lịch sử văn học Việt Nam; Chủ tịch Hội đồng quốc gia chỉ đạo, biên soạn và xét duyệt Từ điển tiếng Việt phổ thông; Ủy viên Ủy ban Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh; Ủy viên Hội đồng Trung ương xét duyệt chức danh khoa học; Viện trưởng Viện Sử học; Chủ tịch danh dự Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam.

    Giáo sư Nguyễn Khánh Toàn hiểu biết sâu nhiều lĩnh vực khoa học, riêng với văn học, giáo sư cũng tỏ ra rất am tường. Những kiến thức liên ngành đã tạo cơ sở để giáo sư có thể khám phá sâu vào từng ngành khoa học cụ thể với cách nhìn bao quát và tổng hợp.

    Giáo sư Nguyễn Khánh Toàn là nhà khoa học uyên bác trong nhiều lĩnh vực: sử học, triết học, ngôn ngữ học với vốn kiến thức phong phú về các nền văn hóa Đông Tây. Giáo sư đã để lại cho đời trên 500 đầu sách, chuyên luận, tiểu luận, công trình nghiên cứu đăng trên hàng chục báo, tạp chí cả trong và ngoài nước như: Giáo dục dân chủ mới (1947); Đại cương văn học sử Việt Nam (1954); Vài nhận xét về thời kỳ từ cuối nhà Lê đến nhà Nguyễn Gia Long (1954); Vấn đề dân tộc trong cách mạng vô sản (2 tập, 1960-1962); Chung quanh một số vấn đề văn học và giáo dục (1972); Cách mạng và khoa học xã hội (1978); Một số vấn đề về khoa học nhân văn (1992)…Giáo sư sử dụng thành thạo nhiều thứ tiếng như Pháp, Nga, Trung Quốc.

    Là một nhà cách mạng trung kiên, với gần 70 năm hoạt động, giáo sư đã giữ nhiều trọng trách quan trọng của đất nước. Do nhiều công lao to lớn đối với nền khoa học nhà nước và sự nghiệp cách mạng của dân tộc, Giáo sư được Đảng và Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Hồ Chí Minh, truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về cụm công trình thuộc lĩnh vực sử học, trong đó nổi bậc 2 cuốn: "Vài nhận xét về thời kỳ cuối nhà Lê đến nhà Nguyễn Gia Long" (1954) và "Vấn đề dân tộc trong cách mạng vô sản" (1960) và nhiều huân chương cao quý khác.

    Năm 1975, giáo sư được Chính phủ nước CHDC Đức phong tặng danh hiệu Viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm khoa học CHDC Đức. Năm 1976, giáo sư lại vinh dự được bầu chọn là Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô.

    Trong điếu văn tại lễ tang Giáo sư-Viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn, giáo sư Nguyễn Đức Bình, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, đã nói: “Đồng chí ra đi để lại cho chúng tôi niềm tiếc thương sâu sắc, để lại cho đất nước những đóng góp xứng đáng, để lại cho khoa học nhiều tác phẩm có giá trị. Đối với mọi người, đồng chí để lại một tấm gương sáng về đấu tranh cách mạng và hoạt động khoa học, tên tuổi đồng chí sẽ sống mãi với thời gian, sử sách và trong lòng chúng tôi. Sống trọn lẽ sống, xứng đáng của một cuộc đời, đồng chí có thể thanh thản trong giấc mơ ngàn thu".

    Tên ông được đặt cho một trường trung học cơ sở tại huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế và một đường phố ở quận Cầu Giấy, Hà Nội.

      ******
     TÌNH THƯƠNG YÊU CỦA BÁC HỒ DÀNH CHO 2 NGƯỜI CON CỦA GS-VS NGUYỄN KHÁNH TOÀN

    Khi nghe chúng tôi nhắc tới bức ảnh hai chị em chị – chị Anna và Bạch Lan – tặng hoa Bác Hồ ngày nào, mắt chị sáng bừng lên. Chị say sưa kể: Ngày ấy, Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc đã chọn hai chị em chúng tôi được thay mặt thiếu nhi Trung Quốc ra sân bay Bắc Kinh đón Bác Hồ và tặng hoa khi Bác sang thăm hữu nghị chính thức Trung Quốc. Thật vinh dự và bất ngờ quá.

     http://d3.violet.vn/uploads/previews/blog/735185/images54773_23.jpg
    Bác Hồ nhận bức thư do Bạch Lan và Anna nhờ Bác chuyển về Hà Nội cho GS Nguyễn Khánh Toàn nhân dịp người thăm chính thức Trung Quốc (trong lễ đón Người tại sân bay Bắc kinh, năm 1957)

    Chiều ngày 18/4, tôi nhận được điện thoại của chị Thu Hà, con dâu trưởng của cố Giáo sư – Viện sĩ  (GS-VS) Nguyễn Khánh Toàn:

    - Chị Bạch Lan mới sang Hà Nội, hiện đang ở thăm gia đình em. Nếu không bận mời anh đến gặp.

    Không chần chừ, tôi vội đến ngôi nhà 42 Tăng Bạt Hổ, nơi ở của gia đình cố GS-VS Nguyễn Khánh Toàn.

    Chị Bạch Lan và con trai của chị đã chờ chúng tôi. Thú thật, tôi không thể hình dung nổi một trong hai cô bé xinh xắn, cười rất tươi, tặng hoa Bác Hồ trong lần Người thăm chính thức Trung Quốc năm 1957 tại Bắc Kinh ngày nào đang ngồi trước mặt tôi. Chị khác xưa nhiều quá. Tuy nhiên, nhìn kỹ thì đôi mắt và nụ cười dường như “vẫn như ngày xưa”. Quan sát nhanh, tôi thấy chị có nhiều nét giống cha chị – cố GS-VS Nguyễn Khánh Toàn.

    Khi nghe chúng tôi nhắc tới bức ảnh hai chị em chị – chị Anna và Bạch Lan – tặng hoa Bác Hồ ngày nào, mắt chị sáng bừng lên. Chị say sưa kể: Ngày ấy, Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc đã chọn hai chị em chúng tôi được thay mặt thiếu nhi Trung Quốc ra sân bay Bắc Kinh đón Bác Hồ và tặng hoa khi Bác sang thăm hữu nghị chính thức Trung Quốc. Thật vinh dự và bất ngờ quá.

    Tôi đã từng được nghe mẹ kể chuyện cha tôi là người học trò, rất gần gũi với Bác Hồ từ khi Bác còn hoạt động tại Quốc tế Cộng sản ở Moskva. Khi được tặng hoa Bác Hồ, chúng tôi vô cùng sung sướng và tự hào. Thật không ngờ hai đứa trẻ mang hai dòng máu Việt – Hoa lại có vinh dự được thay mặt thiếu nhi Trung Quốc tặng hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh. Và chúng tôi cũng biết, Bác Hồ không thể biết hai chị em tôi là con gái của cha tôi – người học trò gần gũi của Người. Tuy nhiên, vì quá nhớ cha nên hai chị em đã đánh liều nhờ Bác Hồ chuyển bức thư của  chúng tôi viết cho cha.

    Sau này, cha tôi kể lại: Khi Bác Hồ chuyển thư của chúng tôi cho ông, Bác dặn: “Khi nào hai cháu về chơi, chú nhớ mời hai cháu đến thăm Bác và ăn cơm với Bác”. Lời mời ngày nào của Bác Hồ đã trở thành hiện thực đối với hai chị em chúng tôi. Đầu năm 1959, lần đầu tiên được về Việt Nam, cha tôi đã dẫn hai chị em vào thăm Bác Hồ trong ngôi nhà sàn ở Phủ Chủ tịch và được Bác và chú Vũ Kỳ, thư ký của Bác tiếp.

    Cuối tháng 9/1959, Bác Hồ sang dự kỷ niệm 10 năm Ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bác lại dành cho hai chị em tôi một vinh dự nữa. Bác đã cử các cô chú ở Sứ quán Việt Nam tại Bắc Kinh tới gia đình đón hai chị em tôi vào Điếu Ngư Đài – nơi ở của Bác trong thời gian thăm Trung Quốc. Chúng tôi vinh dự được ngồi bên Bác cùng ăn cơm với các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước Trung Quốc.

    Đây là lần đầu tiên tôi được tiếp xúc với những người bạn của cha tôi từ những ngày gian khổ ở Diên An và được biết các bác lãnh đạo Trung Quốc gọi cha tôi là “Giáo sư đỏ” -  (biệt danh của cha tôi khi ông làm việc với Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Diên An).

    Từ đó, tôi hỏi chuyện mẹ và cha tôi, và được biết: Sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, cha tôi được Quốc tế Cộng sản phân công làm Phó ban Đông Dương, Viện Nghiên cứu khoa học về các vấn đề dân tộc và thuộc địa của Quốc tế Cộng sản.

    Có lẽ cha tôi là người Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ở Liên Xô.

    Năm 1934, sau vụ án Hồng Công nổi tiếng, Bác Hồ trở lại Liên Xô thì cha tôi vinh dự được ở cùng một nhà với Người. Năm 1938, Bác Hồ trở về Việt Nam bằng đường Trung Quốc.

    Năm 1939, sau một chuyến trở về Việt Nam giữa đường gặp trục trặc, bác Chu Ân Lai bạn của cha tôi đã đề nghị cha tôi về Diên An giúp Đảng Cộng sản Trung Quốc đào tạo cán bộ. Cha tôi nhận lời. Tại Diên An, cha tôi trở thành giáo sư của Trường Trung Quốc nữ tú đại học. Đây là trường Đảng đào tạo cán bộ nữ do ông Vương Minh, bạn thân của cha tôi từ thời ở Moskva làm hiệu trưởng (ông Vương Minh nguyên là Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc thời kỳ đầu thành lập. Sau Hội nghị Diên An, Mao Trạch Đông được bầu làm Chủ tịch Đảng thay ông Vương Minh - TG).

    Cha tôi giảng dạy tiếng Nga và Lịch sử cách mạng thế giới. Ông đã giảng dạy trực tiếp bằng tiếng Hoa. Ở Diên An, những nhà lãnh đạo cách mạng Trung Quốc như: Diệp Kiếm Anh, Dương Thượng Côn, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Đức... là những người bạn thân thiết của cha tôi.

    Năm 1941, cha tôi đã yêu mến cô học trò Trường Nữ tú đại học Ngũ Chân và kết hôn với cô. Năm 1942, mẹ tôi sinh chị Anna và năm 1943 thì sinh ra tôi. Chúng tôi lớn lên tại khu căn cứ cách mạng Diên An. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Bác Hồ đã điện sang Diên An đề nghị các đồng chí lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc cho phép cha tôi trở về Việt Nam vì lúc này cách mạng đang rất thiếu cán bộ.

    Cuối năm 1945, một chiếc máy bay của lực lượng không quân đồng minh Mỹ bay từ Trùng Khánh lên Diên An đón Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai về Trùng Khánh đàm phán về kế hoạch liên minh “Quốc Cộng hợp tác chống Nhật”. Trên chuyến bay ấy, các đồng chí lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tạo điều kiện cho cha tôi và tướng Nguyễn Sơn về Trùng Khánh. Cha tôi và tướng Nguyễn Sơn được Đảng Cộng sản Trung Quốc cử người hộ tống về Vân Nam để hoạt động cách mạng.

    Cũng từ ngày đó cho tới năm 1959, chúng tôi mới được gặp lại cha tôi tại Hà Nội. Năm 1961, cha tôi dẫn đầu một đoàn đại biểu sang thăm hữu nghị Trung Quốc. Trong thời gian ở Bắc Kinh, cha tôi đã dẫn hai chị em vào thăm Mao Chủ tịch và được chụp ảnh với Người...

    - Thế sau khi cha chị trở về Việt Nam, cuộc sống của các chị ở Diên An như thế nào? - Tôi hỏi.

    - Mẹ tôi sau khi ra trường được điều về làm giáo viên tại Bảo dục viện (Trường giáo dục dành cho con em của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập ở Diên An). Chúng tôi lớn lên và học tập tại đây cùng với rất nhiều con của các vị lãnh đạo Trung Quốc thời kỳ ở Diên An. Cách mạng Trung Quốc thành công năm 1949, chúng tôi theo mẹ trở về Bắc Kinh.

     29_gs755-to

     Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn và hai con gái Anna và Bạch Lan tại Bắc Kinh năm 1941

    Ngày ấy, Cách mạng Trung Quốc và Việt Nam còn khó khăn, cha tôi trở về Việt Nam, mẹ tôi không hy vọng gặp lại. Thông cảm với hoàn cảnh của mẹ tôi, tổ chức đã cho phép mẹ tôi đi bước nữa. Cha dượng chúng tôi cũng là một cán bộ công tác tại Diên An.

    Tôi được mẹ kể cho nghe rằng: Sau một thời gian cha tôi trở về Việt Nam, Bác Hồ có điện sang hỏi các đồng chí lãnh đạo Trung Quốc về tình hình mẹ con tôi. Sau khi biết tin về mẹ tôi, Bác Hồ đã cho phép cha tôi kết hôn với mẹ Đào Ngọc Bích ở Việt Bắc (phu nhân GS-VS Nguyễn Khánh Toàn sau này - TG).

    - Thời kỳ Cách mạng Văn hóa ở Trung Quốc, chị và gia đình sống như thế nào?

    - Thời kỳ ấy, mẹ tôi làm Chủ nhiệm Phòng Nghiên cứu giáo dục Học viện Sư phạm Bắc Kinh. Ba dượng tôi là Phó bí thư Văn phòng Thành ủy Bắc Kinh. Năm 1965, tôi tốt nghiệp thanh nhạc Học viện Nghệ thuật Quân giải phóng. Sau đó, tôi công tác tại Đoàn văn công giải phóng tỉnh Sơn Đông.

    Năm 1969, Đoàn văn công Sơn Đông giải thể, tôi trở lại Bắc Kinh, rồi bị đưa xuống một xưởng sửa chữa ôtô để “cải tạo”. Ba dượng và mẹ tôi cũng đều bị bắt và bị quy là phần tử “tạo phản”. Năm 1970, do hậu quả bị giam giữ, ba dượng tôi đã mất sau một thời gian bị ốm nặng.

    Lúc này, tôi vô cùng hoang mang, không biết tương lai cuộc sống của mình như thế nào. Một người chỉ biết hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc và nghệ thuật mà bây giờ phải làm việc quần quật trong xưởng sửa chữa ôtô, quả là vô cùng khó khăn. Sau nhiều đêm suy nghĩ, tôi đã mạnh dạn viết một bức thư cho Thủ tướng Chu Ân Lai – người mà theo lời kể của cha tôi – là một người bạn thân từ hồi cha tôi công tác ở Trung Quốc. Trong thư, tôi kể hết cho Thủ tướng nghe về tình cảnh của hai chị em tôi lúc đó và nguyện vọng được sang Hà Nội thăm cha tôi.

    Sau một tuần kể từ ngày gửi thư, tôi được mời lên gặp ông Ngô Đức, và rồi tôi được đích thân chỉ huy trưởng dàn nhạc nghệ thuật Bắc Kinh kiểm tra 2 lần về chuyên môn. Với một giọng nữ cao khá hiếm lúc bấy giờ, tôi đã được gọi về phục vụ trong Đoàn nghệ thuật Trung ương Bắc Kinh. Tôi công tác liên tục ở đây cho tới năm 1982.

    Một may mắn nữa lại đến, Thủ tướng Chu Ân Lai đã có ý kiến để Bộ Ngoại giao cấp hộ chiếu cho tôi sang Hà Nội.

    Cha con tôi gặp nhau tại Hà Nội thật cảm động. Cha tôi đã dẫn tôi tới thăm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thăm Thủ tướng Phạm Văn Đồng, thăm chú Đỗ Mười... những người bạn, người đồng chí thân thiết của cha tôi.

    - Từ khi chia tay với mẹ chị, cha có lần nào gặp lại không? Tôi tò mò hỏi tiếp.

    - Vì mẹ tôi đã đi bước nữa nên mẹ không muốn vương vấn chuyện riêng ngày xưa, nhưng tôi biết hai người không bao giờ gặp lại nhau kể từ cuối năm 1945 cho tới khi cha tôi qua đời năm 1993. Mẹ tôi cũng đã mất năm 2004 tại Bắc Kinh. Tôi còn nhớ,  khi gặp lại hai chúng tôi đầu năm 1959 tại Hà Nội, cha tôi đã hỏi:

    - Bây giờ hai con muốn ở với ai, ba hay mẹ?

    Chúng tôi đều trả lời là đã quen sống ở Trung Quốc nên xin được tiếp tục sống với mẹ ở Bắc Kinh. Vì thế mà chúng tôi có quốc tịch Trung Quốc và mang họ mẹ: Ngũ Bạch Lan và Ngũ Anna. Cha tôi gửi tiền sang nuôi dưỡng chúng tôi nhưng mẹ Ngũ Chân từ chối. Cha tôi đã không chấp nhận điều ấy. Ông đã đều đặn gửi tiền sang nhờ Sứ quán ta ở Bắc Kinh để chu cấp cho hai chị em chúng tôi. Điều  này khiến chúng tôi rất cảm động và càng thêm yêu mến, tự hào về người cha của mình.

    Chia tay chị Bạch Lan tôi miên man nghĩ: Tướng Nguyễn Sơn cũng từng có vợ và con ở Trung Quốc. “Giáo sư đỏ” Nguyễn Khánh Toàn có hai người con gái yêu ở Trung Quốc – đất nước mà hai ông đã có những năm tháng cống hiến hết lòng cho sự nghiệp cách mạng như cống hiến cho chính Tổ quốc thân yêu của mình. Vì sự nghiệp cách mạng của hai dân tộc, hạnh phúc của họ không trọn vẹn. Nhưng chắc chắn hình ảnh của hai ông trong biết bao đồng chí và bạn bè Trung Quốc là hình ảnh trọn vẹn của một nhân cách cao đẹp.

    -------------------

    Tổng hợp Báo điện tử Công an nhân dân, Liên hiệp các Hội KH&KT TT. Huế


    Nhắn tin cho tác giả
    Hoàng Nhật Minh @ 14:44 09/08/2011
    Số lượt xem: 2241
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến

    Cảm ơn quý vị và các bạn đã đến với website "Bác Hồ với Huế"
    www.bachovoihue.tk